Kant-en-klaar of doe-het-zelf

In oktober heb ik dit artikel geschreven voor eetgoedvoeljegoed.com over besparen op boodschappen:

Als je aan mij vraagt hoe je goedkoper boodschappen kunt doen, dan denk ik als eerste aan ‘zelf maken’ in plaats van kant-en-klaar producten kopen. Maar is het ook echt goedkoper om zelf al je eten klaar te maken? Ik nam de proef op de som.

Ik heb gemaakt: een maaltijdsalade, tomatensoep, hutspot, een cake, paneermeel en yoghurtdrank. Deze gerechten heb ik vergeleken met kant-en-klaar varianten uit de supermarkt. De energiekosten voor koken zijn zo laag (20 à 50 euro per jaar*), dat ik ze buiten beschouwing heb gelaten. Bovendien moeten de meeste kant-en-klaar gerechten ook opgewarmd worden.

Een kant-en-klaar maaltijdsalade van 450 gram, met geitenkaas, spinazie, veldsla, komkommer, rode appel en walnoten, kost bij mijn supermarkt 5 euro. Zelf kun je deze een-persoons salade namaken voor 2,50! Een kanttekening hierbij is wel dat je aan de kassa 6,10 euro moet afrekenen, omdat er in de verpakkingen nu eenmaal meer zit dan je nodig hebt. Maak je de salade voor meerdere personen, dan zit je dus helemaal goed.
Het is moeilijk om de kosten van zelfgemaakte tomatensoep te vergelijken met een blik of zak tomatensoep, want iedereen maakt zijn soepje anders. Ik ben uitgegaan van een blik gepelde tomaten, verse tomaten, een bouillonblokje, olie, een uitje, verse kruiden en wat restjes groenten. Daarmee kost een pan soep van anderhalve liter 1,80 euro. De prijzen van kant en klare tomatensoep zonder vlees lopen nogal uiteen, van 2 tot 5 euro per liter. In ieder geval is zelf maken veel goedkoper.

In mijn buurtsuper wordt ‘verse’ hutspot hachee verkocht voor 3,50 euro per 500 gram. Mijn zelfgemaakte hutspot met hachee van biologische rib-runderlappen kostte 2,55 euro per halve kilo. Later zag ik bij een andere supermarkt ook bio runderlappen liggen voor 4 euro minder per kilo! Blijkbaar heb ik niet de goedkoopste super in de buurt zitten.

Dan roombotercake; ik heb nooit gesnapt waarom er pakken ‘cakemeel’ en ‘mix voor pannenkoeken’ in de winkel liggen. Je moet hoe dan ook zelf nog eieren, boter en melk toevoegen en je moet ook zelf het beslag maken en de cake bakken. De supermarkt verkoopt daarom ook gebakken roombotercake. Eentje van 400 gram kost tussen de 1,50 en 3,00 euro. Cakemix kost gemiddeld zo’n 90 cent per pak. Je moet er nog boter(96ct), eieren (54ct) en melk (3ct) aan toevoegen. Een zelf gebakken cake kost dus zo’n 2,50 euro. Als je een pondjescake helemaal zelf maakt, kost die ongeveer 1,90 euro. Tel uit je winst. Bovendien kun je dan kiezen voor gezondere suikers, bijvoorbeeld een paar bananen, die bruin liggen te worden op de fruitschaal.

Paneermeel maak ik van oud brood dat anders zou worden weggegooid, dus is het wat mij betreft gratis. Waarom zou je dan paneermeel in de winkel kopen?

Tot slot, yoghurtdrank zoals Fristi of Yogho Yogho maken wij thuis van karnemelk met diksap. De kant-en-klare yoghurtdrank kost ongeveer 90 cent per liter, onze karnemelk 52 cent. Voeg daar 50 cent aan diksap aan toe en je bent duurder uit. Neem je Roosvicee, dan kost een liter 75 cent.

Mijn proef op de som mag dan geen wetenschappelijk onderzoek zijn, maar ik denk toch wel dat we mogen concluderen dat zelf koken goedkoper is dan kant-en-klaar producten kopen. En dan te bedenken dat zelf maken ook nog zoveel voldoening geeft en veel gezonder kan zijn. Hoeveel kilo minder conserveringsmiddelen, kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen en E-nummers eet je minder als je alles zelf bereidt? Die berekening wordt mij iets te ingewikkeld.

En hoe zit het dan met de tijd die je extra in de keuken doorbrengt? Je moet jezelf niet 96 euro per uur rekenen als je eten voor jezelf, je gezin en je vrienden maakt. Het gaat hier om per slot van rekening om liefde!

Advertenties

Raad het levensmiddel..

Dit zijn de ingrediënten van een product uit de supermarkt. Kun jij raden wat het is?

20131026-085641.jpg

Ik lees bijna altijd de ingrediënten op verpakkingen om te weten wat we precies in ons lichaam stoppen. Bij deze verpakking valt op dat er drie keer zoveel E-nummers in zitten dan substantiële ingrediënten. Waarschijnlijk zijn die E-nummers absoluut goed getest in verschillende laboratoria en daarom ook goedgekeurd en veilig bevonden door de Europese autoriteit voor voedselveiligheid. Maar dan nog denk ik altijd: die stoffen hebben geen nuttige voedingswaarde en voegen volgens mij niks positiefs toe. Als je alles vers maakt en binnen een week opeet, heb je geen conserveer- en stabiliseermiddelen nodig.

Ook lees ik de ingrediënten op verpakkingen om het zelf na te kunnen maken. Vaak is dat simpeler dan je denkt! Weet je al wat er in deze verpakking zit? Kijk hier…

Wat doe je met klieken?

Ik moet eerlijk zeggen dat we vroeger best veel eten weggooiden. Restjes bewaarden we wel in de koelkast, maar we wachtten net zolang totdat de schimmel erop stond. De laatste tijd gaan we er veel bewuster mee om. Eigenlijk is het heel gemakkelijk om één dag in de week ‘kliekendag’ te houden. Bijvoorbeeld op een dag dat we niet allemaal tegelijk kunnen eten. We hebben wel eens dat de kinderen opgewarmde macaroni eten, ik een kliekensalade en mijn man een bakje gebakken rijst met groenten en een spiegelei. Dan zeg ik altijd: “Vandaag eten we à la carte!”

Soms scheelt het heel veel tijd om alleen klieken op te warmen in plaats van uitgebreid te koken. Als je veel klieken hebt en/of je moet er toch nog iets bijmaken, dan ben je ongeveer dezelfde tijd kwijt als met een normale kookbeurt. In ieder geval zorgt het ervoor dat je iets aardiger voor het milieu bent, minder vaak naar de winkel hoeft, de koelkast opruimt en creatiever in de keuken wordt. Zoveel voordelen… waarom zou je ooit nog klieken weggooien?

Waar je vanzelf achterkomt als je klieken gaat eten:

  • Aardappel(puree) kun je makkelijk als bindmiddel gebruiken in de soep van morgen.
  • Rijst is nog lekkerder als je het de volgende dag opbakt of in een salade verwerkt.
  • Restjes kaas die te klein zijn om te raspen smelt je gewoon door de aardappelpuree of stamppot.
  • Gekookte groenten van gisteren kun je op het laatste moment toevoegen aan een wokschotel van vandaag.
  • Gebraden kip of ander vlees smaken heerlijk op brood. Snijd het in dunne plakjes en je hebt je eigen vleesbeleg!
  • Paneermeel maak je voortaan zelf van korstjes en restjes brood. Droog ze op de radiator en hak ze fijn in de keukenmachine.
  • In de kantine van het kantoor waar ik werk maken ze een keer in de week broodtaart. Dat is bijvoorbeeld een brij van stukjes brood, olijven, gedroogde tomaten, salami, uitje, knoflook en eieren om het geheel aan elkaar te plakken. Dit gaat de oven in en wordt warm geserveerd. En lekker joh.
  • Groentenat hoef je niet altijd af te gieten. Gebruik het eens als basis voor een soep. Of leng het aan met diksap, zodat de kinderen nog een stootje extra groente binnen krijgen.
  • Veel kliekjes doen het goed in een omelet. Heus.
  • Van overgebleven aardappels en groenten maak je in rap tempo een heerlijke ovenschotel. Je prakt alles lichtjes door elkaar, bakt alles even aan in de koekenpan. Daarna kruiden (zoals komijn of karwijzaad) en boter toevoegen, eventueel een laagjes kaas erover en grillen maar.
  • Van overgebleven groenten kun je ook prima broodbeleg maken. Prak de groenten met een vork, doe er bijvoorbeeld peper, citroen en zure room of mayonaise bij. En dan heb je een soort sandwich spread: lekker fris, lekker anders!
  • Gooi bruine bananen niet weg! Ze worden juist zoeter naarmate ze bruiner worden. Ideaal om bananenbrood of een smoothie mee te maken.
  • Van bijna alle restjes groente en fruit kun je sapjes maken in de slow juicer of sapcentrifuge. Ook de stukjes die al een beetje slap beginnen te worden of bruine plekjes krijgen. Zooo heerlijk en gezond, vooral rauw!
  • Misschien niet heel aannemelijk, maar echt waar, ik had een kliek chocolade over vanwege verjaardagsfeestjes. De chocolade was al gesmolten geweest, maar ik heb het gewoon nog een keer gedaan en daar pepernoten, cupcakes en gehakte pinda’s doorheen gehaald.
  • Als ik teveel groenten in huis hebt gehaald en ze dreigen slap te worden, dan gril ik ze meestal in de oven. Dit is echt de beste tip die erbij staat, want de groenten gaan zo lekker smaken… Snijd ik ze in grote stukken, meng ze met olie en kruiden en strooi ze over de bakplaat. Grilgroenten komen altijd op.
  • Kliekjes worst of fruit kun je heel goed bakken in bladerdeeg! Lekker voor ontbijt of tussendoor.
  • Als je sushi maakt, blijven er veel restjes over, omdat er maar kleine beetjes voor nodig zijn. Van die restjes kun je een heerlijke Aziatische salade maken, aangemaakt met soyasaus, limoensap en een beetje sesamolie. Je kunt het ook omdraaien: als je kliekjes vis en groente hebt, kun je daar lekkere sushi van maken!
  • Je eigen granola maak je van restjes noten, havermout, honing, kokosrasp, appelmoes, kaneel en andere heerlijkheden die je over hebt. Klein half uurtje in de oven en smullen maar.
  • Gourmetten is toch eigenlijk gewoon bakken met klieken?
  • O ja, je kunt klieken ook gewoon opwarmen de volgende dag 😉

chocorestjes

20131228-172724.jpg

Rozenbottelsiroop

Ik ben opgegroeid met Roosvicee. De smaak van rozenbottels ken ik daarom heel goed. Laatst zag ik derdig meter rozenbottelstruiken staan, boordevol met vruchten. Ik was zo benieuwd of ik ouderwetse Roosvicee kon maken, dat ik meteen ben gaan plukken. Zie het fotoverslag van de bereiding van rozenbottelsiroop.

[slideshow_deploy id=’183′]

 

Korianderblad en -zaad oogsten

We hebben twee maanden geleden een plantje koriander in de tuin gezet en volgen sindsdien zijn prachtige metamorfose. Eerst aten we de groene blaadjes, later kregen de blaadjes een andere vorm en werden bitter. De plant kreeg witte bloempjes en groeide door tot meer dan 50cm hoog. Nu zitten er bolletjes zaad aan die we laten drogen aan de plant. De bruine zaadjes heb ik al eens door een wokgerecht gedaan, heerlijk!

zaadbolletjes koriander

zaadbolletjes koriander

Lavendel

We hebben een enorme struik lavendel in de tuin. Vorig jaar was die plant nog niet de helft van wat hij nu is in omvang. Gisteren heb ik een deel van de lavendel geoogst om op te hangen in onze klerenkasten.

Op diverse websites las ik dat er nog veel meer toepassingen zijn met lavendel, ook eetbare. Aan de struiken zitten nog genoeg bloemen voor in de thee en salades. Jawel, ik ga de komende tijd experimenteren met  lavendel. Misschien komt er binnenkort een recept bij op mijn blog.

Als jij al lavendel gebruikt in salades, dan ben ik heel benieuwd waar je het mee combineert.

lavendel

lavendel

Saladebar

Ik nam vandaag salade uit de saladebar van de bedrijfskantine. Onze kantine stalt ongeveer twaalf bakken uit met gemengde rauwkost, aardappelsalade, bonensalade, enz. Daarnaast staan bakjes garnering. En er zijn verschillende dressings. De samenstelling verschilt per dag. Wat ik en de meeste collega’s doen is opscheppen uit meerdere bakken, want er is blijkbaar te veel keus. Maar daar had ik vandaag meteen spijt van.

Wat had ik nu eigenlijk allemaal op mijn bord liggen? Het was een berg rauwkost met sla, gekookte aardappelen, pitten en gedroogde tomaatjes. Het zag er helemaal niet mooi uit, omdat het een ravage was. Toen ik een hap nam wist ik ook niet meer wat er allemaal op mijn tong lag. Bovendien miste ik zachte, zoute en zure onderdelen. Kortom: veel te veel onsamenhangende, lelijk gesneden ingrediënten bij elkaar.

Ik ben er wel voorstander van om de restjes uit de koelkast en de potjes uit de voorraadkast op te maken, maar het moet wel passen bij de rest. Meer dan 10 ingrediënten in een salade verwerken… ik weet het niet… dat is mij te complex in de mond. Maak liever twee soorten salades, maar dan lekkere. Of maak vandaag de één, morgen de andere.